با توجه به اهمیت سلامت انسان در جامعه بشری بخصوص در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، لزوم تولید محصولات با کیفیت آبزیان از لحاظ بهداشتی واز لحاظ زیست محیطی مورد توجه قرار میگیرد.
در میان آبزیان پرورشی آن گروه که جنبه صادراتی داشته و مورد توجه بازار های جهانی است از لحاظ بهداشت و بیماریها و جنبه های زیست محیطی از الویت جدی تری برای اجرای اصول بهداشتی و زیست محیطی قراردارد لذا بایسته است در کلیه زنجیره های تولید میگو از جمله ساخت خوراک مورد نیاز مزارع پرورش میگو دقت خاص داشته باشیم و از سهل انگاری هایی نظیر تولید غذا بصورت انفرادی با امکانات اندک تا حد ممکن اجتناب نمائیم تا از مشکلات آتی مورد اشاره ذیل جلوگیری کنیم .
1- کارخانجات تولید خوراک آبزیان دارای تجهیزات خاص نظیر آزمایشگاه کنترل کیفی و انبارهای سرد نگهداری مواد اولیه و نگهداری غذا هستند که از نظر بهداشتی و کنترل کیفی از اهمیت خاصی برخوردار است چراکه مواد اولیه مورد نیاز غذای میگو از جانوران دریایی نظیر پودر ماهی و پودر جگر اسکوئید و پودر سر میگو است که به علت چربی زیاد و آنزیم های فراوان است که میتواند در شرایط نامناسب نگهداری، به سرعت اکسیده شده و فاسد شود لذا تهیه مواد اولیه مرغوب و نگهداری مطلوب در انبارهای سرد که از ملزومات احداث کارخانجات غذا است و نیز کنترل کیفی مواد اولیه و غذا تولید شده توسط آزمایشگاه کارخانه، لزوم استفاده از تولیدات کارخانه ایی را محرز میسازد .
2- در پروسه ساخت غذا آسیاب شدن میکرونیزه مواد اولیه - مخلوط شدن آنها با یکدیگر و پخت کامل غذا که سبب ژلاتینه شدن غذا و خاصیت حداکثر جذب غذا می شود، توسط تجهیزات مدرن و مکانیزه کارخانجات تولید خوراک عملی میشود لذا با تجهیزات معمولی قادر به تولید غذای با کیفیت و راندمان بالا نیستیم.
3- با توجه به توضیحات بالا در صورت تولید در شرایطی غیر از روش های فوق و دور از رعایت استاندارد های بهداشتی و زیست محیطی غذای تولید شده از راندمان پایینی برخودار است و با توجه به FCR بالای بدست آمده از غذا های دست ساز علاوه بر افزایش بار مواد آلی در استخر که ممکن است به تجزیه بی هوازی و بهم خوردن تعادل زیست محیطی گازهای محلول در آب و ایجاد استرس به میگو ها منجر شود باعث تحت تاثیر قرار گرفتن محیط های طبیعی تحت تاثیر پساب مزارع هستند شود و از حد ظرفیت اکولوژیک اکوسیستم آبهای منطقه در نواحی ساحلی فراتر رود و موجب تخریب و تخت تاثیر قرار گرفتن جوامع زنده آن محیط ها شود که نتایج این جور تخریب ها نهایتا" به انسان باز می گردد .
4- تهیه مواد اولیه خوراک میگو با توجه به اهمیت کیفیت آن در راندمان غذای تولید شده می طلبد تا مواد اولیه ایی نظیر پودر ماهی که از مهمترین و پرمصرف ترین اقلام است از گونه های خاص ماهیان باشد و از کشورهایی خریداری شود که به روش صنعتی و مکانیزه برداشت و عمل آوری شده باشد تا حداکثر پروتئین قابل جذب را داشته باشد بعنوان مثال پودر ماهی آنچوی پرویی که قابلیت جذب بیش از 95 درصدی پروتئین را دارد . لذا خرید محدود مزارع انفرادی برای تولید غذا و واردات اقلام اولیه برای تولید غذا برایشان مقرون بصرفه نیست لذا به پودر ماهی و اقلام دیگر داخلی بسنده کرده و غذایی با کیفیت پایین تولید می کنند که هم دارای راندمان پایینی است و نیز با غذا دهی بیشتر سبب تخریب محیط زیست استخرها واحتمال بروز بیماری در میگو می شوند لذا با توجه به جمیع جهات فنی و زیست محیطی استخرها ، بهداشت و بیماریها و شرایط اقتصاد تولید ، شیلات ایران نه تنها اینگونه روشها را توصیه نمی کند بلکه با روشهای تولید غیر صنعتی و غیر بهداشتی غذا در مزارع انفرادی که میتواند فجایع زیست محیطی نظیر Red tide و بیماریهایی نظیرWhite spot را ایجاد نماید مقابله می نماید.
بهروز حسین خانی - کارشناس تکثیر و پرورش میگو