به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) منطقه خراسان، خان برايم از روزهاي قديمي ايل مي‎گويد، آن روزهايي که تمام راه را باشتر طي مي‎کردند و زنان هم پا به پاي مردان مي‎آمدند تمام راه را. ته نگاهش شرارت دوران جواني هنوز برق مي‎زند.
پسرها مي‎دانند بايد به پدر کمک کنند. همواره در انتظار دستورند. کودکان مي‎دوند پي يافتن علف‎هاي کوهي و خودشان را مي‎سپارند به خنکي آب چشمه و صلابت صخره‎هاي کوه و ترنم تازه علف‎هاي باران خورده. دختران صورت‎هايشان هميشه گل انداخته است. هميشه خنده به لب دارند و ته نگاهشان مهرباني عميقي جاري است.
بخش بزرگي از بار زندگي بر دوش زنان است. بانوي ايل برايم از بافتن سياه چادر مي‎گويد که تا يکيشان به انتها برسد يکسال طي مي‎شد. در عوض يک سياه چادر براي سال‎ها و سال‎ها باقي مي‎ماند و فقط بدي آن، اين بود که سقفش همراه باران گريه مي‏کرد. حالا ديگر خبري از صنايع دستي و سياه چادرهاي خاطره‎انگيز ايل نيست.
عشاير؛ آنان در بهشتي چادر افراشته‎اند که هر لحظه به رنگي است. يک لحظه باراني يک لحظه آفتابي. يک ثانيه رنگين کماني، يک ثانيه ساکت و خاموش در پس ابر.
خانه‎ها بوي کاه گل خيس خورده و نفت علاءالدين‎هاي قديمي را مي‎دهد . فضا بي‎نهايت صميمي و نزديک است و چادرشب‎هاي رنگي بر حجم صميميت‎ها مي‎‏افزايد.
طبيعت به زيبايي در لابلاي سطوح زندگي عشاير نفوذ کرده است؛ نارنجي، آبي، سرخ. رنگ‎ها حضورشان را در روسري‎هاي رنگين، در چين چين رقصان دامن زنان و در تار و پود گليم‎هاي هزار نقش فرياد مي‎زنند.
صداي گوسفندها سمفوني شادي است که به گوش مردم ايلياتي آشناست. آنان صبح با صداي بع بع گوسفندها از خواب بيدار مي‎شوند و با همان لالايي آشناي طبيعي به خواب مي‌‎روند. دام‎ها؛ اين در حقيقت ستون اقتصاد زندگي عشايري است.
براي مردم عشاير زندگي بدون تلاش و کار چيزي کم دارد، با اين حال در برابر تلاش و سخت کوشي هر روزه‎شان براي آنان از رفاه و راحتي خبري نيست. تلفن همراه، برق، لوله کشي آب، پزشک، مدرسه... هيچ يک از اين مفاهيم ابتدايي، جايي در زندگي عشاير ايران ندارند. آنان به همان سبک و سياق سال‎ها پيش زندگي مي‎کنند و سخت يا آسان، پرسود يا بي‎فايده، درست يا غلط سال‎هاست که همين شيوه رادر پيش گرفته‎اند؛ تلاش، تلاش، تلاش.

عشاير در مقايسه با روستاييان از امکاناتي کمتري برخوردارند

رييس اداره امورعشايرمشهد گفت: پس از پيروزي انقلاب اسلامي توجه زيادي در همه زمينه‎ها به مناطق عشايري به عمل آمده است لکن عشاير در مقايسه با روستاييان از امکاناتي بهداشتي، خدماتي و تفريحي کمتري برخوردار هستند.
غلامحسن نوشادي در بازديد خبرنگاران ايسنا از مناطق ييلاقي هزار مسجد مشهد با اشاره به وجود 950 خانوار عشاير در مشهد، گفت: عشاير مشهد در قالب 4 طايفه کرد زبان رشوانلو، بروانلو ، ورانلو و توکانلو از ايل بزرگ زعفرانلو هستند.

جمعيت دامي عشاير بالغ بر 200 هزار راس دام سبک است

وي با بيان اينکه جمعيت دامي اين عشاير بالغ بر 200 هزار راس دام سبک است، افزود: شهرستان مشهد يکي از شهرستان هاي ييلاقي و قشلاقي در ساختار عشايري محسوب مي شود لذا عشايري که از ساير مناطق به حوزه اداره امور عشاير وارد مي‎شوند ، تعداد خانوار آنان با عشاير مشهد به حدود 1750 خانوار مي‌رسد.
وي با اشاره به مناطق قشلاقي گفت: عشاير قشلاق را در مناطقي همچون سرخس، پالايشگاه خانگيران، آب تلخ ،چشمه شور، چهل کمان، طاقون دره ، گردنه سبز، گردنه ببري و جهانگير؛ در حوزه شهرستان کلات در مناطقي همچون خواجه، الم تو، نيشابورک، سپنجه نيازي، کال کاغذي، درقز، صندوق شکن، شکر، زيلاوه ، کمر سياه، دوزخه و کرتاش و در حوزه مشهد در مناطق ميامي، دو راهي صالح آباد، چشمه سيرون و کال شور سپري مي‎کنند.
وي ادامه داد: عشاير مذکور از 20 فروردين هر سال بنا به دستور ادارات منابع طبيعي، کوچ را از مناطق قشلاقي به سمت مناطق ييلاقي آغاز مي‎کنند و پس از طي مسيري در حدود يک ماه کوچ، وارد مناطق ييلاقي رشته کوه‎هاي هزار مسجد در حوزه شهرستان مشهد، چناران، قوچان، و کوه امارت، محمد بيک و کليدر در حوزه شهرستان نيشابور استقرار مي‎يابند.
وي يادآور شد: عشاير مشهد مجاز هستند برابر پروانه هاي چراي صادر شده بين 60 تا 90 روز از مراتع ييلاقي بهره برداري نمايند.
نوشادي با بيان اينکه عشاير مشهد معمولا از اول خرداد ماه اجازه ورود به مناطق ييلاقي را برابر با پروانه‎هاي صادره دارند، گفت: عشاير تا پايان مردادماه و پس از آن به مناطق ميان بند برمي‎گردند و با خريد پسچر مزارع تا آماده شدن شروع فصل قشلاق در ميان بند گذران مي‌‎نمايند. وي ادامه داد: اگر دامداري زودتر از پروانه هاي صادره وارد مراتع شود، به ازاي هر واحد دامي طبق قانون بايد جريمه‎اي را پرداخت نمايد.
وي با اشاره به نرخ رشد حدود 3 درصدي جمعيت عشاير مشهد، خاطر نشان کرد: عشاير کمتر از يک دهم درصد جمعيت شهرستان مشهد را تشکيل مي دهند که در مقايسه با جمعيت شهرنشين و روستاها عدد بسيار اندکي است اما همين جمعيت اندک حداقل 10 درصد گوشت قرمز شهرستان مشهد را تامين مي‎نمايند.
وي در خصوص مشکلات موجود در مسير کوچ عشاير، تصريح کرد: مشکلات خاصي به لحاظ تخريب و تصرف مراتع و درگيري‎هاي بين عشاير و روستاييان وجود دارد که سعي کرده‎ايم با تهيه طرحي تحت عنوان "تقويم کوچ" و "ايل راه‌‎هاي عشايري" با همکاري اداره منابع طبيعي اين مشکل را مرتفع نماييم.
نوشادي از ابتلاي بيش از 50 درصد دام‎هاي عشاير به بيماري تب برفکي خبر داد و گفت: تلفات اين بيماري در دام‎هايي مثل بره‎هاي حداکثر يک ماه تا 40 روز و سقط جنين در دام‎هاي آبستن بسيار بوده که براساس گزارش ها تلفات بره‎ها خسارت زيادي را براي دامداران به همراه داشته است.
وي اظهار داشت: دام‎هاي عشاير که از ميامي کوچ کرده‎اند به اين بيماري آلوده شده بودند اما بيماري در دام عشاير مسير سرخس و کلات قبل از کوچ مشاهده نشده است لکن در مسير کوچ به لحاظ آلودگي دام‎ها در مناطق روستايي دام‌‎هاي مذکور آلوده شدند که برابر هماهنگي‎هاي به عمل آمده با دامپزشکي مشهد تاکنون بيش از 70 درصد دام‎هاي عشاير در مقابل اين بيماري واکسينه شده و ادامه واکسيناسيون در مسير کوچ و مناطق ييلاقي انجام خواهد شد.
وي با اشاره به اينکه دام‎هاي عشاير توسط دامپزشکي به صورت رايگان واکسينه مي‎شوند، افزود: اما به دليل پراکندگي مناطق عشايري و فاصله زياد بين ييلاق و قشلاق و جابه جايي بين چند شهرستان امکان دارد واکسيناسيون صد درصد صورت نگيرد.
وي با بيان اينکه اعتبارات اختصاص يافته به اداره امورعشاير شهرستان مشهد طي يک سال گذشته نزديک به 5 ميليارد ريال بوده است، افزود : اين اعتبار به منظور تامين آب شرب عشاير، راه هاي ارتباطي، آبرساني سيار و پروژه‎هاي عمراني هزينه شده که بيشترين هزينه در راستاي تامين آب شرب دام عشاير بوده است.
نوشادي ازحفاري و تجهيز 19 حلقه چاه مالداري، 29مورد ترميم بندهاي خاکي، 9 پروژه لوله کشي آب و 14 کيلومتر شن ريزي در مناطق عشايري خبر داد.
وي زندگي عشاير را با توجه به مشکلات موجود بسيار سخت و طاقت فرسا دانست و خاطر نشان کرد: در حقيقت زنان عشاير سخت کوش ترين و پرکارترين زنان ايران محسوب مي شوند.