مقدمه:

هزاران سال قبل وقتی که بشر توانست باابزار وتجهیزات مبادرت به صید آبزیان از دریاهاومنابع آبهای طبیعی نمود. با رو به کاهش گذاشتن ذخایر این منابع او را وادار به فکر بازسازی این منابع وشناخت شرایط زیست ؛بعضی گونه ها برای امکان فراهم نمودن شرایط مصنوعی تکثیر وپرورش از جمله ماهی قزل آلای رنگین کمان که وطن اصلی آن کالیفرنیای امریکا برای این هدف مناسب تشخیص داده شد.درواقع دهها سال قبل تکثیروپرورش ماهی قزل آلا درجهان شروع شد. امادرایران نزدیک به چهاردهه قبل در روستای حصار کرج پرورش ماهی قزل آلا توسط آقای دکتر معتمد با همکاری آقای هس کارشناس دانمارکی شروع شد وامروزه هزاران مرکز کوچک وبزرگ تکثیرو پروش در جاجای کشور فعال بوده ودر راستای امر تولید آن هم ماهی که بعنوان  غذای سلامتی وپیشگیری  کننده بسیاری ازامراض می باشد ؛ لذا اطلاع از نرما تیوهای پرورش کمک  می کند تا تولیدی مطمئنن و محصولی با کیفیت وسالم داشته  باشیم لذا پرورش دهندگان وکارشناسان  باید آخرین نرماتیوهای روز را باتوجه به شرایط پرورش کشورداشته باشند .اینجانب تلاش نمودم بعضی از فاکتورهارا ازمنابع وتجربه عملی که دارم دراین مقاله بیاورم امید آنکه مفید واقع شود.

 تراکم رهاسازی:

تراکم رهاسازی ماهی قزل آلا برابر است با دوبرابر طول ماهی بعنوان مثال اگر طول ماهی 10سانتیمتر باشد تراکم پذیری آن برابر است با بیست کیلوگرم در متر مکعب می باشد. یااگرطول ماهی 27سانتیمتر باشدت تراکم پذیری آن54کیلوگرم در متر مکعب می شود چنانچه طول ماهی 4سانتیمتر باشد تراکم 8کیلوگرم درمترمکعب مناسب است

ارتفاع آب درحوضچه ها:

حداقل ارتفاع آب حوضچه ها سه برابر طول ماهی است بعنوان مثال:اگر طول ماهی 12سانتیمتر باشد ارتفاع آب حوضچه حداقل  باید 36 سانتیمترباشد. یااگر طول ماهی 30سانتیمتر باشد ارتفاع آب حوضچه 90سانتیمترمناسب است

سرعت جریان آب:

سرعت جریان آب از اساسی ترین فاکتورهاست که ضمن تامین اکسیژن موردنیاز؛گازهای مضر تولیدی وفضولات ماهی را از محیط زیست ماهی خارج می نمائید بنابرین سرعت جریان آب حوضچه ها بائید حداقل برابر با طول بدن ماهی باشد بعنوان مثال اگر طول ماهی 10سانتیمتر است سرعت آب در استخر بائید ده سانتیمتر در ثانیه باشد البته بستگی به نوع احداث حوضچه ها دارد.

اندازه پلت غذا:

اندازه پلت غذا در ماهیان سردآبی از آنجا که بررسی های انجام شده گویای این مهم میباشد دهانه ورودی برابر یک چهام طول بدن ماهی است وبرای عبور پلت غذا نیاز به فضا لازم می باشد بنابراین طی مطالعات انجام شده قطر پلت غذا برابر یک پنجاه ام طول ماهی است بعنوان مثال اگرطول بدن یک ماهی ده سانتیمتر باشد اندازه پلت مناسب برای آن برابراست با10ضربدر یک پنجاه ام که برابر با دو میلیمتر یا اگرطول ماهی برابر سی سانتیمتر باش اندازه پلت غذا برابربا شش میلیمترخواهد بود.

 مقدار غذادهی ودفعات آن درشبانه روز:

محاسبه غذادهی تحت تاثیر دو فاکتور می باشد یکی طول یاوزن ماهی ودیگری دمای آبی که ماهی درآن زیست می کند مثلا اگر دمای آب در شرایط استاندارد پرورش  چهارده درجه سانتیگراد باشد . در جدول آمده ماهی پنج گرمی که طول هفت سانتیمتر دارد برابر با چهارونیم درصد وزن بدنش باید غذا محاسبه شود ودر دوازده وعده باید داده شود . بطورکلی درجداول غذا دهی مقدار غذا براساس طول (درصدی از طول بدن) یا وزن ماهی بین هشت در صد تا یک درصد وزن بدن ماهی میباشد ودفعات غذا دهی هم از بیست بار تا یکبار در شبانه روز در نظر می گیرند

 حداکثرظرفیت تولید لحظه ای براساس جریان آب ورودی:

تعریف پیک ظرفیت نگهداری به مفهوم آن است که حداکثر توده زنده جمیعت ماهی در سایزهای برنامه ریزی شده استاندارد بوده برای تغذیه ومتابولیسم کارا به منظور گرفتن رشد مناسب؛ که در این شرایط برابر با 8/کیلوگرم لیتر در دقیقه می باشد بعنوان مثال اگر ورودی آب یک استخر 10لیتر درثانیه باشد حداکثر ظرفیت نگهداری آن برابر با480کیلوگرم خواهد بود.

نسبت طول وعرض استخرها:نسبت طول وعرض حوضچه های تکثیر وپرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان 10به یک مناسب است بنابرین اسخرهای باابعاد(1در10)یا(2در20)یا(3در30)یا(4در40)و(5یا50)و... می باشد.

شیب کف استخرها :

شیب طولی استخرها بین3/درصد تا/5درصد مناسب میباشد شیب عرضی کف استخرها از طرفین در حوضچه های مستطیلی برابر 25/است البته درکف حوضچه گرد برابر با 10/تا25/ است ودرکف حوضچه های سیلویی 50/به بالا می باشد.