نقش و تاثير دامپزشكي در تامين سلامت افراد جامعه باعث شده كه اين بخش به عنوان يكي از مهمترين بخشهاي مرتبط با سلامت غذايي و در نتيجه سلامت افراد در سطح جهان از جايگاه خاصي برخوردار شود.
شايد در بين وظايف دامپزشكي همچون بررسي بيماريهاي دامي، شناسايي مناطق و منابع آلوده و راه سرايت و طرز انتشار بيماريها، کمک به ارتقا سطح بهداشت عمومي از طريق نظارت بهداشتي بر کشتارگاهها، مراکز بستهبندي و توليد، توزيع و عرضه فرآوردههاي خام دامي، يكي از مهمترين وظايف دامپزشكي، تامين بهداشت دام کشور از طريق پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي همهگير و قرنطينهاي دام باشد اما اينكه قرنطينههاي دامپزشكي تا چه حد توانستهاند وظايف خود را به نحو شايستهاي انجام داده و تا چه حد در كنترل بيماريها موثر بودهاند موضوعي است كه در چند ماه اخير و با شيوع بيماريهايي همچون تب برفكي و تب كريمه كنگو كه بسياري آنها را حاصل واردات دام زنده ميدانند، قرنطينههاي دامپزشكي كشورمان را زير سوال برده است.
به گزارش خبرنگار دامپروري خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، قرنطينه يك واژه فرانسوي است كه در لغت به معناي دوره چهل روزه براي جلوگيري از انتشار و سرايت بيماريهاي واگير به كار ميرود و در مورد انسان، دام و حتي گياه تقريبا از روش و اصول مشتركي پيروي ميكند.
در ايام سابق، قرنطينه به مفهوم محصور كردن انسان و دام سالم يا آلوده بود اما هم اكنون در اكثر كشورها اقدامات اوليه بهداشتي و مقررات و قوانين مدرن و مصوب بينالمللي براي امر قرنطينه اجرا ميشود.
گفته ميشود قرنطينه شامل مجموعه عوامل و عملكردهايي است كه از ورود عوامل عفوني بيماريزا از هر يك از راههاي ممكن جلوگيري كند و سلامت دامها را در منطقه يا فارم از نظر حضور عوامل بيماريزا تضمين و بيمه كند لذا مي توان گفت كه قرنطينه بيمه ارزان و در دسترس براي سلامت دامها بوده و اهميت قرنطينه در محدود كردن منطقه آلوده و جلوگيري از سرايت بيماري به مناطق ديگر است كه اين امر سبب خواهد شد كه در وسعت كمتري با بيماريها برخورد شود و نيرو، سرمايه و هزينه كمتري مصرف شود و در عوض قدرت، شدت و سرعت بيشتري در برخورد با بيماريها و كنترل و مهار آنها اعمال شود.
استمرار و مداومت در امر قرنطينه، باعث تضمين سلامتي دامها به سبب جلوگيري از نفوذ عوامل بيماريزا خواهد شد كه به تبع آن ابتلاء دامها به انواع بيماريها كمتر و هزينههاي درمان و پيشگيري نيز به شدت كاهش خواهد يافت.
درچند ماه گذشته بروز بيماريهايي مشترك بين انسان و دام باعث شده در كشور توجهات بيشتري به سمت قرنطينههاي دامپزشكي صورت گيرد؛ البته برخي عملكرد اين قرنطينهها را نامطلوب دانسته و معتقدند كه بايد با بسيج امكانات و نيروها در اين قرنطينه بازبيني جديدي صورت گيرد.
به گفته دكتر خالد خداويردي ـ معاون اداري و پشتيباني سازمان دامپزشكي كشورـ جمعيت دامي كشور120 ميليون واحد است كه بخش عمده از اين جمعيت را دام سبك و سنگين به ترتيب با 80 و 12 ميليون رأس تشكيل ميدهند همچنين سالانه يك ميليارد قطعه جوجه ريزي در سطح كشور در مرغداريها صورت مي گيرد كه جهت پيشگيري از شيوع بيماري هاي دامي در كشور و كنترل و نظارت دامهاي وارداتي 132واحد قرنطينه مرزي و بين استاني در كشور فعال شدهاند.
هر چند كه تعداد واحدهاي قرنطينه دامپزشكي در كشورتا حدودي مناسب به نظر مي رسد اما برخي همچون دکتر ناصر نبيپور ـ رييس هيات مديره جامعه دامپزشکان ايران ـ معتقد هستند كه قرنطينههاي دامپزشکي به اين صورت فعلي به هيچ وجه صحيح نيستند و اکثر واحدهاي دامداري و مرغداري در بيابانها و دور از دسترس هستند که اين مناطق به جادههاي فرعي فراواني راه دارند و کسي از آن مسيرها رد نميشود و کسي نميتواند آنها را کنترل کند به عبارتي سازمان دامپزشکي با اين تعديل نيرويي که دارد متاسفانه نيروي لازم براي کنترل را ندارد و در حال حاضر وضعيت به گونهاي است که قرنطينههاي دامپزشکي تنها اسمي از قرنطينه دارند چرا که قرنطينه نيرويي براي اجرا ندارد ولي چنانچه نيرو داشته باشد مي تواند کار اجرايي انجام دهد.
همچنين دكتر آراسب دباغ مقدم ـ عضو هيات مديره جامعه دامپزشکان ايران ـ نيز با بيان اينكه قرنطينههاي دامپزشكي خيلي جدي نيستند، گفت: درحاليكه در برخي كشورها حتي از ورود نيم كيلو كالباس به داخل كشورشان جلوگيري ميكنند متاسفانه در كشور ما در قرنطينههاي دامپزشكي كشورها كسي نيست كه ببينيد مسافران چه چيزي همراه خود آورده است.
وي با اظهار تاسف، اذعان داشت: در قرنطينههاي بين استاني كشورمان نيز از وضعيت خيلي بهتري برخوردار نيستيم و به نظر نمي آيد كه اين قرطينهها چندان جدي باشند.
به گفته دباغ مقدم، مسوولان سازمان دامپزشكي اعلام كردهاند كه اين سازمان هشت هزار نيرو كم دارند كه با توجه به اين كمبود نيرو مشخص است كه قرنطينهاي اين سازمان هم كاراي لازم را ندارند.
عضو هيات مديره جامعه دامپزشکان ايران با اشاره به اينكه نميتوان قرنطينههاي دامپزشكي را به دليل نداشتن درآمد به بخش خصوصي واگذار كرد و اين اقدام صرف يك كار حاكميتي و دولتي است كه بايد با جديت تمام انجام شود اما متاسفانه به نظر نميآيد كه قرنطينههاي دامپزشكي خيلي جدي باشند.