به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، هدفمندي يارانه‌ها و قانون افزايش بهره‌وري كشاورزي، ساماندهي و ضابطه‌مند كردن واردات از سوي وزارت جهاد كشاورزي از موضوعات مهمي است كه اين روزها از آن به عنوان نقطه عطفي در تحولات بخش كشاورزي ياد مي‌شود، اكثر كارشناسان اجرايي اين دو قانون را انقلابي بزرگ در بخش كشاورزي مي‌دانند و بر اين باورند كه دستاوردهاي بسيار خوبي خواهد داشت، اما البته نگراني‌هايي هم وجود دارد.
محمدعلي نيكبخت معاون اقتصادي و برنامه‌ريزي به عنوان فرد مطلع و مسئول مباحث هدفمندي يارانه‌ها و قانون افزايش بهره‌وري كشاورزي در وزارت جهاد كشاورزي است كه تلاش خبرنگار ما به گفتگوي تفصيلي با ايشان منجر شد.
وي بعد از انتصاب به اين سمت در 31 خرداد سال جاري در طبقه 16 ساختمان بيست طبقه وزارت جهاد كشاورزي مستقر شد ،اتاق 1604، اتاقي نسبتاً بزرگ كه ميزي شبيه ميز جلسه در قسمت انتهايي اتاق قرار دارد و آقاي نيكبخت هم معمولا پشت اين ميز است، در مدت گفت‌و‌گو در دفتر كارش، تلاش براي قرار گرفتن وي پشت ميز معاونت_ براي گرفتن عكس _كه در نقطه مقابل اين ميز قرار دارد بي‌نتيجه ‌ماند و بعد از پيگيري از كاركنان معلوم شد آقاي نيكبخت از موقعي كه پا به اين وزارتخانه گذاشته هنوز پشت اين ميز قرار نگرفته است.
نيكبخت اهل سيستان و بلوچستان است و هنوز داغي هواي جنوب در چهره اش هويداست و البته در رفتار بيشتر، به نظر اهل كار و عمل است، ساده و بي‌ريا.
بعد از شروع، گفت‌‌و‌گوي ما با نيكبخت آرام آرام گرمتر شد به طوري كه بعد از دو ساعت سوالات بي‌پاسخ زياد بود و وقت ياري نمي‌داد و ناگزير پاسخ به آنها به زمان بعد موكول شد در اين جلسه از هدفمندي يارانه‌ها گرفته تا قانون افزايش بهره‌وري و خودكفايي بحث شد، در اين بخش گفت‌و‌گوي مربوط به "هدفمندي يارانه‌ها را مي‌خوانيم:

فارس: بسته حمايتي هدفمندي يارانه‌ها در بخش كشاورزي نهايي شده است، قيمت حامل‌هاي انرژي مانند گاز، آب، گازوئيل و نفت در اين بخش به چه شكلي خواهد شد.
نيكبخت: اين بسته نهايي نشده، اما مراحل نهايي خودش را مي‌گذراند، جلسات كارشناسي تمام شده و بسته در كارگروه اصلي تحول اقتصادي در همين هفته بر اساس صحبت آقاي فرزين سخنگوي كارگروه تحول اقتصادي اين هفته نهايي مي‌شود و بعد از آن جزئيات ارايه مي‌شود.
براي اينكه كشاورزان آمادگي داشته باشند، وزارت جهادكشاورزي در سطوح مختلف كارگاه آموزشي درباره كليات و جزئيات هدفمندي يارانه‌ها از سخنگوي كارگروه تحول اقتصادي براي روشنگري بيشتر دعوت مي‌كند همچنين همكاران ما هم تقريبا به 20 استان سفر كرده و با توليد‌كننده‌ها، تشكل‌ها و آنهايي كه به نوعي مرتبط با اجراي هدفمندي يارانه‌ها هستند طي نشست‌هايي به سئوالات‌شان پاسخ مي‌دهند.
برق مصرفي در بخش كشاورزي كمتر از بخشهاي ديگر خواهد بود، قيمت برق قبل از هدفمندي يارانه‌ها در بخش كشاورزي 21 ريال بود نگاه به بخش كشاورزي مثبت است و رئيس كارگروه تحول اقتصادي و وزير هم به اين بحث حساسيت خاصي دارند.
قيمت آب بعد از هدفمندي يارانه‌ها تغييري نمي‌كند و كشاورزان بهايي براي آب پرداخت نخواهند كرد.
متولي صنايع تبديلي و تكميلي براساس قانون بخش كشاورزي است و قرار است حمايتهايي كه از اين صنايع مي‌شود در بسته حمايتي صنايع و معادن ديده شود.

فارس: هزينه برق در صنايع تبديلي و تكميلي چگونه است؟
نيكبخت: حمايت‌هايي كه مربوط به صنايع و معادن در بخش صنايع تبديلي و تكميلي انجام مي‌شود در قالب بسته حمايتي صنايع و معادن انجام مي‌شود و جزئيات بقيه موارد بعد از تصويب نهايي اعلام مي‌شود.
اما در اين ميان مردم در كنترل هزينه‌ها نقش موثر دارند و عكس‌العمل‌هاي مناسب آنها در مقابل سيگنالهاي اقتصادي همواره مويد اين موضوع بوده است آنها با نگاه اقتصادي فعاليت‌ها را رصد مي‌كنند.

فارس: قرار است 30 درصد از درآمد هدفمندي يارانه‌ها به بخش توليد داده شود سهم كشاورزي از اين ميزان چقدر خواهد بود؟
نيكبخت: اگر 20 هزار ميليارد تومان كل درآمد حاصل از اصلاح قيمت‌ حامل‌هاي انرژي را در نظر بگيريم، سهم توليد 6 هزار ميليارد تومان براي يك سال خواهد بود در حالي كه هنوز اجرايي نشده است و اگر در 4 ماه باقي مانده اجرايي شود كمتر از 6 هزار ميليارد تومان سهم 30 درصد توليد براي سال‌هاي جاري خواهد بود اما اطلاعات دقيق را بايد از آقاي فرزين، دبير كارگروه تحول اقتصادي بپرسيد.
بعد از تصويب نهايي سهم بخش كشاورزي از 30 درصد سهم توليد از درآمد يارانه‌ها نيز مشخص خواهد شد و ما هم بايد دفاع خوبي داشته باشيم تا سهم مناسبي بگيريم.

فارس: برنامه‌ريزي‌هاي جنابعالي براي نحوه هزينه سهم بخش كشاورزي از 30 درصد توليد درآمد هدفمندي يارانه‌ها چگونه خواهد بود آيا به صورت وام، نقدي يا هزينه در زير ساخت‌ها خواهد بود.
نيكبخت: در بسته حمايتي تسهيلات و وام‌هايي در نظر گرفته شده و هر ساله به عنوان وامهايي با كارمزد مناسب پرداخت خواهد شد.

فارس: آيا توليد به اندازه‌اي است كه ذخيره‌سازي استراتژيك كشور با مشكل مواجه نشود؟
نيكبخت: توليدات كشاورزي در حال حاضر بيش از 100 ميليون تن در سال است و مهم‌ترين آن گندم است كه امسال نزديك به 14.5 ميليون تن توليد شد در حالي كه وزارت بازرگاني نياز كشور را 11.2 ميليون تن برآورد مي‌كند بنابراين مازاد هم وجود دارد و در مورد ساير محصولات به ويژه محصولات باغي هم مشكلي وجود ندارد.

فارس: ميزان ظرفيت سيلوها چقدر است؟
نيكبخت: اين جزو وظايف وزارت بازرگاني است، آخرين اطلاعي كه دارم 8-7.5 ميليون تن است اما امروز كه با جنابعالي صحبت مي‌كنم نمي‌دانم چقدر تغيير يافته است و بايد از مسئولان اين بخش بپرسيد.

فارس: پس ما در مورد ذخاير استراتژيك مشكلي نداريم؟
نيكبخت: در اين خصوص كه ذخيره انبارهاي استراتژيك چگونه است نمي‌دانم و وزارت بازرگاني مسئول ذخيره كالاهاي استراتژيك است.

فارس: آيا سياست خريد تضميني بعد از هدفمندي‌ يارانه‌ها ادامه پيدا مي‌كند؟
نيكبخت: يكي از سياست‌هايي كه دولت‌ها ادامه مي‌دهند سياست خريد تضميني است و در برنامه دولت بايد باشد كه اگر اتفاق خاصي در بازار رخ دهد درآمد كشاورزان تضمين شود، كشاورزان، و تشكل‌‌هاي توليدي بايد ساماندهي شوند و محصول خودشان را مستقيم به بازار تحويل دهند. بسته‌بندي مناسبي داشته، بازار خارج را رصد كرده و محصولات را خودشان صادر كنند و تا رسيدن به اين مرحله سياست خريد تضميني ادامه خواهد داشت.

فارس: آيا سياست خريد تضميني به همين روش ادامه خواهد يافت يا روش‌هاي ديگري را ادامه مي‌دهيد.
نيكبخت: به همين روش ادامه مي‌يابد.

فارس: اتحاديه مرغداريها درخواست يارانه 50 ميليارد توماني براي بازسازي مراكز مرغداري داشته‌اند، چه برنامه‌اي براي حمايت از آنها داريد، باتوجه به اينكه عدم بازسازي اين تاسيسات و مراكز مي تواند قيمت تمام شده محصولات استراتژيك مانند مرغ و تخم‌مرغ را افزايش دهد.
نيكبخت: 17 هزار و 500 واحد مرغداري در كشور وجود دارد، حدود يك ميليون و 700 هزار تن توليد گوشت مرغ در كشور است و حدود 789 هزار تن تخم‌مرغ توليد مي‌شود و كشور در اين زمينه خودكفا است اما براي بازسازي اين مرغداريها اعتبارات خوبي ديده شده كه رقمش بيشتر از اين مبلغ است كه از منابع دولتي و بانكي تأمين خواهد شد و مشكلي نخواهند داشت و جلسه‌اي هم قرار است با وزارت صنايع داشته باشيم تا آنها هم پشتيباني كنند.

فارس: رقمي كه جنابعالي تصور مي‌كنيد درست باشد چقدر است؟
نيكبخت: بعد از تصويب طرح اعلام مي‌شود، اينكه ميزان حمايت دولت از مرغداري چقدر خواهد بود، چند درصد يارانه تعلق مي‌گيرد و با چه كار مزدي داده مي‌شود.

فارس: سهم بخش كشاورزي از 30 درصد سهم توليد از درآمد حاصل از هدفمندي يارانه‌ها بيشتر مي‌شود يا صنعت؟
نيكبخت: نمي‌دانم، چون ارتباط و فرمول واحدي براي تخصيص ميزان سهم بخش كشاورزي و صنعت وجود ندارد.

فارس: با توجه به اينكه اخيرا برخي نهاده‌هاي كشاورزي مانند كود، و يا جو گران شده است چه برنامه‌ريزي داريد كه بعد از هدفمندي يارانه‌ها اين نهاده‌ها گرانتر نشوند؟
نيكبخت: قيمت كود در مقايسه با قيمت‌هاي قبل دو برابر شده است، علتش اين است كه ميزان يارانه‌اي كه امسال تعلق گرفت نسبت به سنوات گذشته كمتر بوده و موجب افزايش قيمت كود شد. اما نظر ما اين است كه يارانه در بخش نهاده‌ها نه تنها نبايد حذف شود بلكه بيشتر هم شود.

فارس: صريح بفرمائيد آيا هدفمندي يارانه‌ها براي بخش كشاورزي مفيد است يا نه؟ با توجه به اينكه اكثر كشاورزان كشور خرده پا هستند.
نيكبخت: اگرچه در كوتاه‌مدت شوك قيمتي حاصل از هدفمندي يارانه‌ها به وجود خواهد آمد اما نبايد تصور كرد كه اين افزايش قيمت به ضرر بخش كشاورزي است زيرا محصولات اين بخش هم با قيمت بالاتري به فروش مي‌رود بخش كشاورزي صرفا مصرف كننده نيست و در ميان‌مدت و طولاني مدت به نفع بخش كشاورزي خواهد بود.

فارس: با توجه به اينكه توليد در كشاورزي پايدار نيست آيا افزايش قيمت ريسك خطرپذيري اين بخش را بيشتر نمي‌كند؟
نيكبخت: ريسك همواره با بخش كشاورزي بوده است چون با موجود زنده سروكار دارد آفت و بيماري توليد را تحت تاثير قرار مي‌دهد و بنابراين كشاورزي هميشه در ريسك است.

فارس: جنابعالي از يك سو مي‌فرمائيد حمايت‌ها از بخش كشاورزي بايد صورت گيرد از سوي ديگر به هدفمندي يارانه‌ها اعتقاد داريد.
نيكبخت: با هدفمندي يارانه‌ها حمايت‌ها جهت‌دهي مي‌شود، صرفه‌جويي بيشتر شده و در زير ساخت‌ها سرمايه‌گذاري مي‌شود هدفمندي يارانه‌ها نوعي حمايت هدفدار است.

فارس: آيا واقعا فكر مي‌كنيد هدفمندي يارانه‌ها به نفع بخش كشاورزي است.
نيكبخت: تصميمي كه در سطح ملي گرفته مي‌شود بخش‌ها بايد خودشان را تطبيق دهند و ما هم بايد به سمتي برويم كه كشاورزي كمترين آسيب را ببيند.

فارس: واقعا نظر كارشناسي خودتان را بفرماييد، با توجه به اينكه كشاورزي ما خرده پا است واقعا هدفمندي يارانه‌ها مي‌تواند براي اين بخش مفيد باشد با توجه به اينكه سرمايه‌گذاري در زير ساخت‌ها چند سال طول مي‌كشد تا نتيجه بدهد، توليد كشاورزي پايدار نيست و كشاورزان قدرت تطبيق با شرايط را ندارند.
نيكبخت: به هر حال وظيفه همه ما اين است كه دست به دست هم بدهيم و شرايط را به گونه‌اي تعيين كنيم كه كشاورزان بتوانند خودشان را تطبيق دهند.

ادامه دارد ...