يك سگ تربيت شده را با سگي كه تعليم نديده مقايسه كنيد، سگي كه تربيت شده باشد براحتي بين انسانها زندگي ميكند اين سگ نه تنها براي اطرافيان خود مشكلافرين نيست، بلكه در موارد بسياري به ياري و كمك آنها ميشتابد ولي سگي كه تعليم نديده باشد، همواره باعث دردسر بوده و براي اطرافيان و حتي خودش مشكلساز خواهد شد.
يك سگ تربيت شده را با سگي كه تعليم نديده مقايسه كنيد، سگي كه تربيت شده باشد براحتي بين انسانها زندگي ميكند اين سگ نه تنها براي اطرافيان خود مشكلافرين نيست، بلكه در موارد بسياري به ياري و كمك آنها ميشتابد ولي سگي كه تعليم نديده باشد، همواره باعث دردسر بوده و براي اطرافيان و حتي خودش مشكلساز خواهد شد. خوشبختانه سگها به دليل هوش بالا و ويژگيهاي رفتاري خاصي كه دارند براحتي قابل تربيت هستند. شما هر نژادي را ميتوانيد به راحتي تعليم دهيد. لزومي ندارد كه آن حتمآ يك سگ اصيل باشد حتي يك سگ دو رگه يا سگ معمولي را نيز ميتوانيد به آساني تعليم دهيد هر چند كه برخي نژادها استعداد خوبي در اين زمينه دارند و برخي ديگر مستلزم بكارگيري وقت و زمان بيشتري براي تعليم و تربيت هستند. اصولا تربيت سگها، كار وقتگيري بوده و نياز به حوصله زيادي دارد. شخصي كه ميخواهد سگ را تعليم دهد بايد با خصوصيات رفتاري آن آشنايي كافي داشته، حيوان را درك كرده و بتوا ند با وي ارتباط نزديكي برقرار كند. بايد اين نكته را در نظر داشته باشيد كه برنامه و سيستمي كه براي سيستم سگ انتخاب ميكنيد بايد در راستايي باشد كه حيوان را شاداب و سرحال كند و هيچ موقع اين تربيت و تعليم نبايد موجب آزار و اذيت حيوان شود. اگر بتوايند سگ را درست و صحيح تربيت كنيد، جذابيت حيوان چند برابر شده و رابطه عاطفي شما با او بسيار عميقتر خواهد گشت. بهترين موقع براي شروع تربيت، از سن، ماهگي تا 2 سالگي است. بعد از سن 2 سالگي استعداد و توانايي سگها در يادگيري كمتر ميشود.
قبل از شروع به تعليم و تربيت سگ، بايد با او كاملا اخت شويد. اينكه بخواهيد يك سگ جديد را بدون اينكه با وي آشنايي داشته باشيد و بدون اينكه با وي ارتباط نزديك برقرار كنيد، تعليم دهيد، يك كار بيهوده و پردردسر است. زيرا چنين سگي از دستورات و تعاليم شما پيروي نخواهد كرد. نكته ديگر اين است كه در تعليم سگ واژه بنشين را خيلي راحتتر از عبارت «زود باش بشين» ياد خواهد گرفت و در مقايسه با عبارت دوم به ندرت گيج خواهد شد.
حيوان معمولا در جلسات اول آموزش، زود حوصلهاش را از دست داده و خسته ميشود، بنابراين بهتر است جلسات اول كوتاه بوده و خستهكننده نباشد. هيچگاه در حين تربيت سگ بيجهت او را سرزنش نكنيد زيرا چنين برخوردي از سوي شما، او را گيج خواهد كرد. اگر سگتان در حين آموزش تعاليم شما را درست انجام داد او را تشويق كنيد. منظور از تشويق، اين است كه شما بايد يك رابطه نشاطبخش را با سگتان برقرار كنيد. براي مثال نوازش كردن يا گفتن كلماتي مانند آفرين، سگ خوب من و... موقع تنبيه هم سعي نكنيد كه با عصبانيت و خشم بر سگتان فرياد بزنيد، زيرا اين كار باعث دستپاچگي و سراسيمي او گشته و از توانايي او براي يادگيري تعاليمتان خواهد كاست. هيچ موقع سگتان را كتك نزنيد (مگر در مواقع بسيار استثنايي، مثلا در مواقعي كه سگ تمايل به گاز گرفتن دارد) زيرا اين كار باعث خواهد شد، سگ شما ترسو بار بيايد و با بالا رفتن هر دستي پا به فرار بگذارد، همواره بايد سعي كنيد به جاي كتك زدن و حتي يك تنبيه ساده، رفتار وي را اصلاح كنيد و به محض اينكه رفتارش اصلاح شد و كارش را درست انجام داد، او را مورد تشويق قرار دهيد.
استفاده از زنجير يا قلاده
قبل از شروع تعاليم و تمرينات شما نياز به يك قلاده و زنجير داريد. اندازه قلاده بستگي به جثه حيوان و يا به عبارت بهتر بستگي به اندازه سر وي دارد. بهتر است براي جند روز قلاده را به گردن حيوان بسته و به حال خود رها كنيد تا حيوان به آن عادت كند. بعد از اينكه سگتان به قلاده عادت كرد انتهاي زنجير آن را گرفته و مدتي با وي قدم بزنيد. به مرور زمان، ميزان كنترل خود را افزايش داده و تسلط خود را به حيوان اعمال كنيد. هر موقع با فشار قلاده و يا تغيير جهت آن، سگ به سمت مورد نظر شما حركت كرده و در واقع پاسخ صحيح به قلاده بدهد، زمان آموزش سگ فرا رسيده است. در موقع انتخاب قلاده بايد دقت كنيد كه نوع قلاده با نژاد سگتان همخواين داشته باشد. مثلا اگر سگ شما يك سگ ظريف است هرگز از نوع زنجير استفاده نكنيد، زيرا موجب درد و ناراحتي حيوان خواهد شد. قلاده را بايد طوري به گردن سگ ببنديد كه زياد تنگ نباشد و در گردن او براحتي بچرخد.
گروه علمی دکتر صدقانی